Konsekwencje niezłożenia wniosku o upadłość w terminie

Cztery sankcje: karna, cywilna, administracyjna i zakaz prowadzenia działalności. Kiedy zarząd odpowiada majątkiem osobistym.

Sankcje grożące osobom za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie są następujące.

1. Sankcja karna — art. 586 Kodeksu spółek handlowych

Kto, będąc członkiem zarządu spółki albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłość spółki, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

2. Sankcja cywilna — art. 299 KSH oraz art. 21 ust. 3 Prawa upadłościowego

Jest to odpowiedzialność majątkiem osobistym za nieuregulowane zobowiązania spółki, jeżeli ich egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna.

Z odpowiedzialności tej zawsze zwalnia:

• złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, albo
• otwarcie w terminie do złożenia wniosku upadłościowego postępowania restrukturyzacyjnego, albo
• zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu.

W razie niezłożenia wniosku upadłościowego lub nieotwarcia postępowania restrukturyzacyjnego w terminie uwolnienie się od tej odpowiedzialności jest nadal możliwe, ale znacznie trudniejsze — ciężar dowodu spoczywa wówczas na członku zarządu.

3. Sankcja administracyjna — art. 116 Ordynacji podatkowej

Zbudowana na takich samych zasadach jak odpowiedzialność opisana powyżej, ale przedmiotowo ograniczona do zobowiązań podatkowych i innych publicznoprawnych. W praktyce to najczęściej uruchamiana ścieżka — urząd skarbowy i ZUS sięgają po nią rutynowo.

4. Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej — art. 373 Prawa upadłościowego

W tym mieści się również zakaz piastowania funkcji członkowskich w organach korporacyjnych, na przykład w zarządach, radach nadzorczych i komisjach rewizyjnych, a także działania w charakterze prokurenta lub pełnomocnika spółek.

Przy orzekaniu zakazu sąd bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki podejmowanych działań, w szczególności obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli.

Podsumowanie

Ustawodawca dosyć surowo traktuje zaniechanie polegające na braku odpowiedniej reakcji na wystąpienie stanu niewypłacalności w przedsiębiorstwie. Dlatego złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim czasie jest jednym z najważniejszych obowiązków przedsiębiorcy.

Warto zapamiętać: wniosek należy złożyć w ustawowym terminie niezależnie od tego, czy firma posiada majątek na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego.