Najdalej idąca procedura: zarząd przechodzi na zarządcę, ale ochrona przed egzekucją jest pełna, a działania sanacyjne — najszersze.
Postępowanie sanacyjne daje dłużnikowi możliwość przeprowadzenia działań sanacyjnych i zawarcia układu po tym, jak zostanie sporządzony i zatwierdzony spis wierzytelności.
Działaniami sanacyjnymi określa się te czynności prawne i faktyczne, które prowadzą do polepszenia sytuacji ekonomicznej dłużnika i przywracają mu możliwość wypełniania zobowiązań pieniężnych, jednocześnie chroniąc go przed egzekucją.
Innymi słowy: postępowanie sanacyjne ma na celu restrukturyzację zadłużonego przedsiębiorstwa i odbudowanie jego pozycji na rynku do tego stopnia, aby było w stanie zarabiać i spłacać swoje długi.
Jeżeli złożenie wniosku restrukturyzacyjnego zbiegnie się ze złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, w pierwszej kolejności rozpatrzony zostaje wniosek restrukturyzacyjny.
Dłużnik spotka się z odmową otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli efektem tego postępowania miałaby być krzywda wierzycieli.
Dodatkowo, w przypadku postępowania sanacyjnego (jak również układowego) wniosek zostanie oddalony, gdy dłużnik nie uprawdopodobni, że będzie zdolny do pokrycia kosztów postępowania i zobowiązań, które powstaną po jego otwarciu.
Prawo restrukturyzacyjne przewiduje ponadto, że sąd może zażądać od dłużnika:
Postępowania egzekucyjne dotyczące majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej, wszczęte przed otwarciem postępowania sanacyjnego, zostają po jego otwarciu zawieszone.
Toczące się postępowanie sanacyjne nie zamyka natomiast wierzycielom możliwości wszczęcia postępowań sądowych, administracyjnych, sądowo-administracyjnych i przed sądami polubownymi, których celem jest dochodzenie spłaty zobowiązań podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności.
Po wydaniu postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego sąd odbiera dłużnikowi zarząd własny nad przedsiębiorstwem i wyznacza zarządcę. Majątek przedsiębiorstwa i mienie należące do dłużnika stają się masą sanacyjną.
Sąd może zezwolić dłużnikowi (lub jego reprezentantom) na wykonywanie zarządu zwykłego, jeżeli uzna, że będzie to konieczne do skutecznego przeprowadzenia postępowania. Dłużnik musi jednak zagwarantować, że będzie w sposób należyty zajmować się sprawami firmy.
Sąd może cofnąć wydane zezwolenie, gdy dłużnik — nawet nieświadomie — naruszył prawo w zakresie sprawowania zarządu, a działanie to doprowadziło lub może doprowadzić w przyszłości do pokrzywdzenia wierzycieli, a także jeżeli dłużnik nie stosuje się do wytycznych sędziego-komisarza lub nadzorcy sądowego — zwłaszcza gdy nie złożył w wyznaczonym terminie zgodnych z prawem propozycji układowych.
Uzyskanie zezwolenia na zarządzanie firmą nie zwalnia dłużnika z obowiązku udzielania sędziemu-komisarzowi i zarządcy wyjaśnień dotyczących majątku i przedsiębiorstwa, w tym udostępniania ksiąg rachunkowych.
Dłużnik, któremu nie udzielono zezwolenia na zarządzanie przedsiębiorstwem, musi wskazać i przekazać zarządcy cały swój majątek, a także dokumenty dotyczące prowadzonej działalności i majątku, na przykład rozliczenia i dane podatkowe.
Wraz z otwarciem postępowania sanacyjnego prokura i inne pełnomocnictwa udzielone przez dłużnika wygasają. Od tej pory jedynie zarządca ma prawo do udzielania pełnomocnictw.
Celem postępowania restrukturyzacyjnego jest zawarcie układu. Układ zawierany jest pomiędzy:
W założeniu układ ma umożliwić dłużnikowi uniknięcie upadłości przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli — w szczególności pozwolić im uzyskać zaspokojenie w stopniu wyższym niż w przypadku, gdyby miało dojść do upadłości dłużnika.
Postępowanie o zatwierdzenie układu daje dłużnikowi możliwość zawarcia układu z wierzycielami w wyniku samodzielnego zbierania głosów przez dłużnika, bez udziału sądu. Restrukturyzacja w tym trybie obejmuje etapy:
Dłużnik we współpracy z nadzorcą układu zbiera głosy wierzycieli, przedstawiając im karty do głosowania. Układ zostaje przyjęty, jeżeli za jego przyjęciem wypowie się większość wierzycieli uprawnionych do głosowania nad układem, mających łącznie co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności uprawniających do głosowania.
Istotna różnica: w postępowaniu o zatwierdzenie układu większość liczy się od liczby i kwoty wierzytelności uprawniających do udziału w głosowaniu. W pozostałych postępowaniach większość liczy się biorąc pod uwagę wierzycieli głosujących.
Wierzyciel może złożyć nadzorcy układu pisemne zastrzeżenia co do zgodności z prawem przebiegu samodzielnego zbierania głosów. Nadzorca dołącza je do sprawozdania składanego do sądu wraz z wnioskiem o zatwierdzenie układu. W przypadku uzyskania wymaganej większości nadzorca stwierdza przyjęcie układu.
Sąd wydaje postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia układu w terminie dwóch tygodni od dnia złożenia wniosku.
Sąd odmawia zatwierdzenia układu:
Z dniem uprawomocnienia się postanowienia o zatwierdzeniu albo odmowie zatwierdzenia układu postępowanie restrukturyzacyjne zostaje formalnie zakończone. Restrukturyzacja wkracza w etap wykonania układu.
Od dnia wydania postanowienia w przedmiocie zatwierdzenia układu do dnia jego uprawomocnienia nadzorca układu wykonuje uprawnienia nadzorcy sądowego. Z dniem uprawomocnienia nadzorca obejmuje funkcję nadzorcy wykonania układu i raz na trzy miesiące składa do sądu sprawozdanie dotyczące wykonywania planu restrukturyzacyjnego oraz układu.
Układ wiąże wierzycieli, których wierzytelności według ustawy są objęte układem, chociażby nie zostały umieszczone w spisie wierzytelności. Układ nie wiąże wierzycieli, których dłużnik nie ujawnił i którzy nie byli uczestnikami postępowania.
Układ nie narusza praw wierzyciela wobec poręczyciela oraz współdłużnika dłużnika ani praw wynikających z hipoteki, zastawu, zastawu skarbowego, zastawu rejestrowego lub hipoteki morskiej, a także z przewłaszczenia na zabezpieczenie — jeżeli były one ustanowione na mieniu osoby trzeciej.
Układ nie narusza również praw wynikających z tych zabezpieczeń, jeżeli ustanowiono je na mieniu dłużnika — chyba że uprawniony wyraził zgodę na objęcie zabezpieczonej wierzytelności układem. W takim przypadku prawa te pozostają w mocy, z tym że zabezpieczają wierzytelność w wysokości i na warunkach płatności określonych w układzie.
Prawomocne postanowienie o zatwierdzeniu układu stanowi podstawę wpisu informacji o zatwierdzeniu układu w księgach wieczystych i rejestrach. Jeżeli układ przewiduje konwersję wierzytelności na udziały lub akcje, prawomocnie zatwierdzony układ zastępuje określone w Kodeksie spółek handlowych czynności związane z podwyższeniem kapitału zakładowego, przystąpieniem do spółki, objęciem udziałów lub akcji oraz wniesieniem wkładu.
Od dnia wydania postanowienia w przedmiocie zatwierdzenia układu do dnia jego uprawomocnienia:
Co do wierzytelności objętych układem: postępowania zabezpieczające i egzekucyjne ulegają umorzeniu z mocy prawa, a tytuły wykonawcze lub egzekucyjne tracą wykonalność z mocy prawa.
Co do wierzytelności nieobjętych układem: zawieszone postępowania zabezpieczające i egzekucyjne mogą zostać podjęte na wniosek wierzyciela.
Po wykonaniu układu lub wyegzekwowaniu wierzytelności objętych układem sąd wydaje postanowienie o wykonaniu układu. Prawomocne postanowienie stanowi podstawę do wykreślenia wpisów dotyczących układu w księgach wieczystych i rejestrach.
Dłużnik odzyskuje również prawo swobodnego zarządzania majątkiem i rozporządzania jego składnikami, jeżeli był go pozbawiony na mocy postanowień układu.
Chcesz sprawdzić, jak te przepisy działają w Twojej sytuacji? Wstępna analiza zajmuje trzy minuty i nie wymaga podawania danych.
Przejdź do analizy